SESJA 1 (za Pawła III) (niedziela 13 grudnia 1545)
[I. Dekret o rozpoczęciu soboru]
[II. Zapowiedź przyszłej sesji]
DOKUMENTY PO SESJI PIERWSZEJ (za Pawła III)
| SESSIO I (sub Paulo III)1 (die dominica 13. decembris 1545)2 |
SESJA 1 (za Pawła III)1 (niedziela 13 grudnia 1545)2 |
| [I. Decretum de inchoando concilio] Reverendissimi ac reverendi patres, placetne vobis ad laudem et gloriam sanctae et individuae Trinitatis 3 , Patris et Filii et Spiritus sancti, ad incrementum et exaltationem fidei et religionis christianae, ad extirpationem haeresum, ad pacem et unionem ecclesiae, ad reformationem cleri et populi christiani, ad depressionem et extinctionem hostium christiani nominis decernere et declarare, sacrum Tridentinum et generale concilium incipere et inceptum esse? Tunc ab omnibus unanimiter responsum est: Placet. [II. Indictio futurae sessionis] |
[I. Dekret o rozpoczęciu soboru] Wielebni i czcigodni Ojcowie! Czy zgadzacie się, aby postanowić i ogłosić, że na cześć i chwałę świętej i niepodzielnej Trójcy 3 , Ojca i Syna, i Ducha Świętego, rozpoczyna się i podejmuje obrady święty i generalny Sobór Trydencki, dla wzrostu i wywyższenia wiary oraz religii chrześcijańskiej, wykorzenia herezji, pokoju i jedności Kościoła, odnowy duchowieństwa i ludu chrześcijańskiego, poskromienia i zniszczenia wrogów imienia chrześcijańskiego? Wówczas wszyscy jednomyślnie odpowiedzieli: Zgadzam się. [II. Zapowiedź przyszłej sesji] |
DOKUMENTY PO SESJI PIERWSZEJ (za Pawła III)4
1 Tekst według: CTr 4 (1904), 519 w. 36 – 520 w. 6 (dekr. I) oraz 520 w. 8-12 (dekr.
II). Uczestnicy sesji: CTr 4, 529-532. Sesjom przewodniczyli legaci papiescy (ustanowieni bullą Pawła III z 22 lutego 1545 roku – por. CTr 4, 393-394):
a) Kard.-biskup Jan Maria Ciocchi del Monte, ur. 10 września 1487 w Rzymie; w 1511 został biskupem Siponto; 22 grudnia 1536 mianowany kardynałem przez Pawła III, po śmierci którego (10 listopada 1549) został jego następcą 7 lutego 1550 roku i przyjął imię Juliusza III, a legatem soboru 22 lutego 1545 (CTr 4, 393 nr 288); zm. 23 marca 1555 (HC III, 24 nr 11); przewodniczył sesjom 1-10.
b) Kard.-prezbiter Marcello Cervini, ur. 6 maja 1501 roku; bp Nicastro; 19 grudnia 1539 roku mianowany przez Pawła III kardynałem, a legatem soboru 22 lutego 1545 (CTr 4, 393 nr 288); po śmierci Juliusza III (kard. del Monte) wybrany papieżem 10 kwietnia 1555, przyjął imię Marcelego II, zm. 1 maja 1555, jego pontyfikat trwał zaledwie 22 dni (HC III, 26 nr 33); przewodniczył sesjom 1-10.
c) Kard.-diakon Reginaldo Pole, Anglik, mianowany kardynałem przez Pawła III razem z kard. del Monte 22 grudnia 1536 roku, a legatem soboru 16 października 1542 wraz z kard. Piotrem Pawłem Parisii oraz kard. Janem Morone (CTr 4, 261) oraz 22 lutego 1545 (CTr 4, 393 nr 288); zm. 19 listopada 1558 (HC III, 25 nr 17). Przestał być legatem po piątej sesji: 27 października 1546 (CTr 5, 633 nr 234); przewodniczył sesjom 1-5. Sekretarzem soboru, od początku do końca, był Angelo Massarello; notariuszami zaś Klaudiusz della Casa oraz Mikołaj Driel, duchowny diececji Kolonii.
2 Porządek sesji 1: pełna relacja w CTr 4, 516n. Modlitwa:
a) rano w trzecią niedzielę adwentu zwaną «Gaudete» w kościele Najświętszej Trójcy w Trydencie odśpiewano Veni creator Spiritus i udano się w procesji do katedry pod wezwaniem św. Wigiliusza (bp i męczennik z IV wieku), gdzie kard. Jan Maria del Monte odprawił mszę świętą o Duchu Świętym i zwrócił się do ludu słowami: «Ex speciali privilegio Apostolico conceditur omnibus hic interssentibus indulgentia plenaria in forma ecclesiae consueta; rogate Deum pro pace et unione sanctae matris ecclesiae»;
b) bp Korneliusz Musso (OFMConv) wygłosił przemówienie (tekst w: CTr 4, 521-529); c) kard. del Monte odmówił modlitwy: Adsumus Domine Sancte Spiritus…; Mentes nostras, quaesumus Domine…; trzy razy pobłogosławił synod. (I): Ut hanc sanctam synodum et omnes gradus ecclesiasticos benedicere digneris. (II): Ut hanc sanctam synodum et omnes gradus ecclesiasticos benedicere et regere digneris. (III): Ut hanc sanctam synodum et omnes gradus ecclesiasticos benedicere, regere et conservare digneris. Za każdym razem uczestnicy odpowiadali: Te rogamus audi nos; d) odśpiewano litanie, po których kard. del Monte odmówił modlitwę: Da qu- aesumus ecclesiae tuae misericors Deus…; e) diakon odśpiewał Ewangelię Łk 10, 1-9 (Wysłanie siedemdziesięciu dwóch). Następnie kard. de Monte rozpoczął hymn Veni creator Spiritus oraz Emitte Spiritum tuum. Podczas obrad odczytano: a) bullę Pawła III «Leatare Hierusalem» z 19 listopada 1544 zwołującą sobór do Trydentu na czwartą niedzielę Wielkiego Postu 1545 (CTr 4, 385-388 nr 283); b) bullę z 22 lutego 1545 ustanawiającą legatów (CTr 4, 393-394 nr 288; zob. poprzedni przypis); c) list przedstawiciela cesarza Karola V z 11 grudnia 1545 (CTr 4, 518); d) list cesarza Karola V wydany w Brukseli 20 lutego 1545 (CTr 4, 392-393); e) przemówił kard. Jan Maria de Monte; kończąc przemówienie odczytał prezentowane poniżej dwa pierwsze dekrety soborowe, pobłogosławił sobór i odśpiewano Te Deum laudamus.
3 Wyrażenie individuae Trinitatis – por. początek apokryficznego listu Konstantyna Wielkiego do papieża Sylwestra I (PL 8, 567C; Sobór Laterański IV, konst. 1, 5. 11 (DSP 2, 220 w 19. 224 w. 2); występuje częściej na Soborze w Konstancji; kilka razy na Soborze w Bazylei-Ferrarze-Florencji-Rzymie oraz na Soborze Laterańskim V.
4 Tekst w CTr 4, 533-546: Kongregacje generalne (18 XII; 22 XII; 29 XII; 4 I) zajęły się ustanowieniem porządku soborowego, na ostatniej odczytano dokument Pawła III dotyczący egzempcji dla uczestników soboru.