SESJA 3 – DOKUMENTY SOBORU TRYDENCKIEGO

SESJA 3 (za Pawła III) (czwartek 4 lutego 1546)
I. Dekret o symbolu wiary
II. Data przyszłej sesji
DOKUMENTY PO SESJI TRZECIEJ (za Pawła III)

SESSIO III (sub Paulo III)1
(die iovis 4. februarii 1546)2
SESJA 3 (za Pawła III)1
(czwartek 4 lutego 1546)2
I. Recipitur symbolum fidei catholicae
[1] In nomine sanctae et individuae Trinitatis 3 , Patris et Filii et Spiritus sancti. Haec sacrosancta oecumenica et generalis Tridentina synodus in Spiritu sancto legitime congregata4, in ea praesidentibus eisdem tribus apostolicae sedis legatis5, magnitudinem rerum tractandarum considerans, praesertim earum, quae duobus illis capitibus de extirpandis haeresibus et moribus reformandis continentur, quorum causa praecipue est congregata; agnoscens autem cum Apostolo, non esse sibi colluctationem adversum carnem et sanguinem, sed adversus spirituales nequitias in coelestibus6: cum eodem omnes et singulos in primis hortatur, ut confortentur in Domino et in potentia virtutis eius7, in omnibus sumentes scutum fidei, in quo possint omnia tela nequissimi ignea extinguere, atque galeam spei salutis accipiant cum gladio spiritus, quod est verbum Dei8.

[2] Itaque ut haec pia eius sollicitudo principium et progressum suum per Dei gratiam habeat, ante omnia statuit et decernit, praemittendam esse confessionem fidei, patrum exempla in hoc secuta, qui sacratioribus conciliis hoc scutum contra omnes haereses in principio suarum actionum apponere consuevere, quo solo aliquando et infideles ad fidem traxerunt, haereticos expugnarunt et fideles confirmarunt. Quare symbolum fidei, quo sancta Romana ecclesia utitur, tanquam principium illud, in quo omnes, qui fidem Christi profitentur, necessario conveniunt, ac fundamentum firmum et unicum, contra quod portae inferi nunquam praevalebunt 9 , totidem verbis, quibus in omnibus ecclesiis legitur, exprimendum esse censuit. Quod quidem eiusmodi est:10

[3] Credo in unum Deum, Patrem omnipotentem, factorem coeli et terrae, visibilium omnium et invisibilium. Et in unum Dominum Iesum Christum, Filium Dei unigenitum et ex Patre natum ante omnia saecula, Deum de Deo, lumen de lumine, Deum verum de Deo vero, genitum, non factum, consubstantialem Patri, per quem omnia facta sunt. Qui propter nos homines et propter nostram salutem descendit de coelis et incarnatus est de Spiritu sancto ex Maria virgine et homo factus est. Crucifixus etiam pro nobis sub Pontio Pilato, passus et sepultus est. Et resurrexit tertia die secundum scripturas et ascendit in coelum, sedet ad dexteram Patris. Et iterum venturus est cum gloria, iudicare vivos et mortuos, cuius regni non erit finis. Et in Spiritum sanctum, Dominum et vivificantem, qui ex Patre Filioque procedit. Qui cum Patre et Filio simul adoratur et conglorificatur, qui locutus est per prophetas. Et unam sanctam catholicam et apostolicam ecclesiam. Confiteor unum baptisma in remissionem peccatorum. Et expecto resurrectionem mortuorum et vitam venturi saeculi. Amen.

II. De die futurae sessionis
Eadem sacrosancta oecumenica et generalis Tridentina synodus, in Spiritu sancto legitime congregata, in ea praesidentibus eisdem tribus apostolicae sedis legatis 11 , intelligens multos praelatos ex diversis partibus accinctos esse itineri, nonnullos etiam in via esse, quo huc veniant, cogitansque, omnia ab ipsa sacra synodo decernenda eo maioris apud omnes existimationis et honoris videri posse, quo maiori fuerint et pleniori patrum consilio et praesentia sancita et corroborata: statuit et decrevit, futuram sessionem post praesentem celebrandam esse die iovis, quae subsequetur dominicam Laetare12 proxime futuram. Interim tamen non differri discussionem et examinationem eorum, quae ipsi synodo discutienda et examinanda videbuntur.

I. Dekret o symbolu wiary katolickiej
[1] W imię świętej i niepodzielnej Trójcy3: Ojca, Syna i Ducha Świętego, święty, ekumeniczny i generalny Sobór Trydencki, w Duchu Świętym prawomocnie zgromadzony4, pod przewodnictwem tych samych trzech legatów Stolicy Apostolskiej5, świadomy znaczenia podejmowanych spraw, a zwłaszcza dwóch, to jest wytępienia herezji oraz odnowienia obyczajów, które są szczególnym powodem jego zgromadzenia, wyznaje za Apostołem, że „nie toczy walki przeciw krwi i ciału, lecz przeciw pierwiastkom duchowym zła na wyżynach niebieskich” 6 i najpierw zachęca wszystkich razem i każdego z osobna do tego, „aby byli mocni w Panu – siłą Jego potęgi”7, oraz aby „zawsze brali wiarę jako tarczę, dzięki której zdołają ugasić wszystkie rozżarzone pociski Złego, a także aby przyjęli hełm zbawienia i miecz Ducha, to jest Słowo Boże”8.

[2] Aby ta pobożna troska znalazła podstawę i postęp przez łaskę Bożą, sobór postanawia najpierw i określa, ażeby złożono wyznanie wiary, idąc za przykładem ojców, którzy wyznaczyli świętym soborom na rozpoczęcie ich pracy tę tarczę przeciwko wszystkim herezjom.
Tarczą tą sobory pociągały niewiernych do wiary, zwyciężały heretyków i umacniały wiernych. Przeto sobór określa, że należy złożyć wyznanie wiary, z którego korzysta święty Kościół rzymski, a które jest konieczną podstawą zjednoczenia wszystkich wyznawców wiary Chrystusowej. Jest ono pewnym i jedynym fundamentem, którego „bramy piekielne nie przemogą”9.
Wyznanie to ma być złożone w takich słowach, jakie czytane są we wszystkich kościołach, a które brzmi 10 :

[3] Wierzę w jednego Boga, Ojca wszechmogącego, Stworzyciela nieba i ziemi, wszystkich rzeczy widzialnych i niewidzialnych. I w jednego Pana Jezusa Chrystusa, Syna Bożego jednorodzonego, który z Ojca jest zrodzony przed wszystkimi wiekami. Bóg z Boga, Światłość ze Światłości. Bóg prawdziwy z Boga prawdziwego. Zrodzony, a nie stworzony, współistotny Ojcu, a przez Niego wszystko się stało. On to dla nas ludzi i dla naszego zbawienia zstąpił z nieba. I za sprawą Ducha Świętego przyjął ciało z Maryi Dziewicy i stał się człowiekiem. Ukrzyżowany również za nas, pod Poncjuszem Piłatem został umęczony i pogrzebany. I zmartwychwstał trzeciego dnia, jak oznajmia Pismo. I wstąpił do nieba, siedzi po prawicy Ojca. I powtórnie przyjdzie w chwale sądzić żywych i umarłych, a królestwu Jego nie będzie końca. [Wierzę] w Ducha Świętego, Pana i Ożywiciela, który od Ojca i Syna pochodzi, który z Ojcem i Synem wspólnie odbiera uwielbienie i chwałę, który mówił przez Proroków. [Wierzę] w jeden, święty, katolicki i apostolski Kościół. Wyznaję jeden chrzest na odpuszczenie grzechów. Oczekuję wskrzeszenia umarłych i życia wiecznego w przyszłym świecie. Amen.

II. Data przyszłej sesji
Święty, ekumeniczny i generalny Sobór Trydencki, w Duchu Świętym prawomocnie zgromadzony, pod przewodnictwem tychże trzech legatów Stolicy Apostolskiej 11 , wiedząc, że liczni dostojnicy duchowni z różnych krajów przygotowują się do drogi, a wielu pozostaje w drodze; wiedząc także, że wszystko to, co ma rozstrzygnąć święty sobór cieszy się powszechnie najwyższą powagą i czcią, a więc powinno być potwierdzone i uznane z większym i pełniejszym udziałem Ojców, postanawia i określa, że kolejna sesja odbędzie się w czwartek po najbliższej niedzieli Laetare12 . Do tego czasu sobór nie będzie podejmował dyskusji i nie będzie rozważał kwestii, które na soborze mają być dyskutowane i rozważane.

DOKUMENTY PO SESJI TRZECIEJ (za Pawła III) 13


1 Tekst według: CTr 4, 579-580 (dekr. I). 581 w. 28-36 (dekr. II). Uczestnicy sesji: CTr 4, 561-564.
2 Porządek sesji 3: pełna relacja w CTr 4, 579n. Modlitwa: a) abp Palermo Piotr Tagliavia odprawił mszę świętą o Duchu Świętym; b) bp Ambroży Catherinus Politus wygłosił przemówienie (tekst w: CTr 4, 582-586); c) kard. del Monte odmówił modlitwy (zob. powyższe sesje); d) diakon odśpiewał Ewangelię Mt 8, 23-27 (Uciszenie burzy); e) odśpiewano Veni creator Spiritus. Podczas obrad odczytano: dwa dekrety soborowe.
3 Zob. powyżej sesja 1 przypis 3.
4 Wyrażenie «sacrosancta oecumenica et generalis Tridentina synodus in Spiritu Sancto legitime congregata» przyjęto na pierwszej Kongregacji generalnej odprawianej po sesji drugiej, pomijając słowa «universalem ecclesiam repraesentans» dodawane szczególnie na Soborze w Bazylei-Ferrarze-Florencji-Rzymie w sesjach bazylejskich (por. CTr 4, 566 w. 40-41).
5 Zob. powyżej sesja 1 przypis 1.
6 Por. Ef 6, 12.
7 Por. Ef 6, 10.
8 Por. Ef 6, 16-17.
9 Mt 16, 18.
10 Następuje tzw. nicejsko-konstantynopolitańskie wyznanie wiary (por. Sobór Konstantynopolitański I, Wyznanie wiary 150 Ojców, DSP 1, 69) wraz z notami. W sprawie dodatku Filioque, por. Sobór w Bazylei-Ferrarze-Florencji-Rzymie, Florencja, sesja 6, Bulla unii z Grekami, 7-8. 12 wraz z notami (DSP 3, 464-471).
11 Zob. powyżej sesja 1 przypis 1.
12 Czwarta niedziela Wielkiego Postu (4 kwietnia 1546 roku), Wielkanoc w 1546 roku wypadała 25 kwietnia.
13 Tekst w CTr 5, 3-89 (od 8 lutego do 7 kwietnia 1546). Dyskutowano o księgach biblijnych, tradycjach apostolskich oraz nadużyciach związanych z interpretacją Biblii. Ważniejsze dokumenty i decyzje podjęte przed sesją 4: 23 lutego 1546 odczytano świadectwa biblijne, patrystyczne oraz Innocentego III potwierdzające istnienie tradycji we Kościele (CTr 5, 14-18); 1 marca 1546 omawiano nadużycia dotyczące Biblii: (1) wielość wersji tekstu biblijnego, (2) przewrotna interpretacja, (3) o nakazie posiadania imprimatur na druk tekstów biblijnych, (4) o nauczycielach Biblii (CTr 5, 21-24); 17 marca podjęto dalsze cztery podobne nadużycia i podano środek leczniczy, dyskutowano też nad przekładami Biblii na języki narodowe (CTr 5, 29-31); dyskusję o nadużyciach kontynuowano 5 kwietnia 1546: (1) zaniedbywanie studiowania Biblii, co może uleczyć pisanie wprowadzeń oraz przygotowanie katechizmów w językach narodowych, zob. P4 przypis 1, (2) biskupi i inni duchowni zaniedbują ewangelizowanie, (3) profanowanie tekstów biblijnych (CTr 5, 72-75).

Podobne wpisy